· Forums · Reply · Search · Statistics ·
Văn Ho & Phong Tục MacDinhChiReunion.net / Văn Ho & Phong Tục /

H NHỚ! H THƯƠNG - Thầy P.Q.Hồng st

 #1 · Posted: 6 Jul 2013 19:36 · Edited by: vulieu 
vulieu
Moderator
H NHỚ! H THƯƠNG





Vng Bắc Mỹ đang vo h Lng dn tha hương bỗng nhớ về qu Việt!
Những cựu học sinh thương nhớ ci oi nồng lẫn tiến ve ku trn cnh cy phượng vĩ vo ma thi.
Dn Sa gn nhớ về những trận mưa ging lm tri những l me trn h phố.
Những cựu cng chức, cựu chiến binh thời VNCH cn giữ trong k ức về Ma h đỏ lửaở miền Trung, về Phố ni cao, phố ni đầy sươngcủa đất Pleiku. Họ cn nhớ đậm nt về vng đất Buồn Mun Thuở bụi m vo ma ro kh. Trong cảnh lao t CS, họ từng chịu ci nng của ma h dưới những mi tn của những lng cải tạo ở vng Suối Mu (Bin Ho), Long Thnh, Năm Căn
Ta hy dở chồng sch cũ v n lại những thi ca về ma h để lm vơi nỗi nhớ.

THI CA H CỔ ĐIỂN
Trước hết, bi thơ khuyết danh trong cuốn tập đọc Quốc văn gio khoa thư đ lm ta tha thiết nhớ về ci h cổ điển của vng qu Việt gi ma:

Ai xui con quốc gọi vo h,
Ci nng nung ngườinng nng gh!
Ng trước vườn sau, um những cỏ,
Vng phai thắm nhạt, ngn cho hu.
Đầu cnh kiếm bạn oanh xao xc,
Trong tối đua bay đm lập lo.
May được nồm nam cơn gi thổi,
Đn tata gảy khc Nam nghe.

Khung cảnh thin nhin dưới ảnh hưởng thời tiết kh hậu trong nhn quan của cổ nhn Việt vốn mang tnh cch ước lệ, tượng trưng như vo xun th c oanh ht liễu rủ, mai vng, đo thắm; vo h th c đỗ quyn khắc khoải ku, hoa lựu đỏ, sen hồ thơm; vo thu th c nhi lu lo, cc vng; vo đng th c tng bch xanh r. Cho nn khi tiết h sang, Nguyễn Cng Trứ đ tả cảnh vật rực rỡ dưới nh dương quang chan ho khắp chốn như sau:

Quanh ngọn tường, lửa lựu phun hồng,
Ran mặt nước, tn sen nẩy lục.


V với Nguyễn Du th:

Dưới trăng, quyn đ gọi h,
Đầu tường lửa lựu lập lo đm bng.



NAM TRN VỚI PHONG TRO THƠ MỚI
Nhưng về sau, văn thi sĩ VN cũng dần dần bỏ khun so cũ m đem những điều thực tế m miu tả như thi sĩ Nam Trn, tc giả tập thơ Huế: Đẹp v Thơ (1939):

Trời nng băm bốn độ,
Đn sao khắp đế đ.
Mặt trăng vng trỏn trẻn,
Np sau nhnh phượng kh.
Ba nhịp cầu Trường tiền
Đứng đầy người hng mt
Ngọn gi Thuận An ln
o quần ku sột soạt.
Đủng đỉnh chiếc thuyền nan
Qua lại bến sng Hương.
Tiếng đn chen tiếng ht
Thnh tht điệu Nam Bường.
Hai tay xch hai vịm,
Một vi mụ le te,
Tiếng non rao lảnh lt
Chốc chốc:Ai ăn ch?


Với giọng thơ tả chn sắc bn, Nam Trn đng đưọc tn xưng l Thi sĩ của ma h như Lecomte de Lisle của văn chương Php qua cả tả Huế, ngy h:

Lửa hạ bừng bừng chy
Ln ma trốt trốt bay.
Tiếng ve r r mi
Đnh đổ giấc ngủ ngy.
Đường s t người đi,
Bụi cy lắm kẻ np.
Xơ xc qun nước ch
Ra vo người tấp nập
Phe phẩy chiếc quạt tre,
Ch ni ngồi đầu voi
Thỉnh thoảng giơ tay bẻ
Năm ba chm nhỡn ci.
Hu phượng như giọt huyết
Dỏ xuống phủ lề đường.
Mặt trời gay gay đỏ,
Nhuộm đỏ gc sng Hương.



NHỮNG BỨC TRANH H BẤT HỦ TRONG THI CA VIỆT NAM MỚI
So với những ma khc như Xun, Thu v Đng, ma H kh đem vo Thơ v Nhạc ngoi duy nhất bi ht H về của nhạc sĩ Hng Ln v vi bi thơ của những thi sĩ sau: Bng B Ln (sanh 1913) v Anh Thơ (sanh 1919).
Bng B Ln khng những l một tm hồn bn nhậy về mu sắc, hnh nt m cn l một nhiếp ảnh gia danh tiếng:

Lửa h đốt bụi tre vng,
Trưa h ru ngủ xm lng say sưa.
Khm chuối l bơ phờ nghĩ ngợi,
Rặng cau gầy nghển với trời cao.
Trong nh ngoi ng quạnh hiu
Đầu thềm con Vện thiu thiu giấc nằm.
Trong nh l tối tăm lặng lẽ
Tiếng ngy đều nh nhẹ bay ra.
Vng đay chậm chạp khẽ đưa
Ru hai b chu say sưa mộng di
Chu bỗng cựa rẫy hoi khc đi
A ời mấy tiếng. Rồi im
Nhện tường m trứng nằm yn mơ mng.
Ruồi bay thong thả nhẹ nhng,
Muỗi vo ve khc bn mn thiết tha.
Hơi thở nng luồn qua khe liếp
Lm rung rinh mấy chiếc diềm s.
Bụi nằm lu chn x nh
Nhe nhng rơi phủ bn thờ buồn thiu

( Tĩnh mịch Tiếng thng reo 1934)

Đọc bi Tĩnh mịch tuyệt vời trn chắc lng người Việt tha hương thổn thức buồn hiu xao xuyến như nghe lại tiếng ru con miền qu của một x hội nng nghiệp tiền chiến :
font#006600]
Ci ngủ my ngủ cho lu
Mẹ my đi cấy cn lu mới về !

[/font]
Trưa h Việt Nam nng bức lm cho con người r rượi ngi ngủ, kh m thi vị ho. Ấy thế m Bng B Ln đ lm cho những Trưa H miền qu ấy thnh những kỷ niệm đầy mu sắc m thanh kh qun:

Dưới gốc đa gi, trong vũng bng,
Nằm mt đn tru ngẫm nghĩ nhai.
Vo ve rung cnh, ruồi say nắng,
G gy trong thn những tiếng di.
Trời lơ cao vt khng bung gi,
Đồng cỏ co kh cnh lượt hồng.
m đềm sng lụa tri trn la,
Nhạc ngựa đường xa rắc tiếng đồng.
Qun cũ nằm lười trong sng nắng,
B hng thưa khch ngủ thiu thiu.
Nghe mồ hi chẩy đầm như tắm
Đứng lặng trong my những cnh diều.
Cnh thưa, nắng tưới chim khng,
Quả chnh bng khung rụng truớc h.
Vi c v chợ bung quang thng
Sửa lại vnh khăn dưới bng tre.
Thời gian dừng bước trn đồng vắng.
L ngập ngừng sa nhẹ luớt ao.
Như mơ đường khi ln trời nắng,
Trường học lng kia tiếng trống vo.

(Trưa h Tiếng so thu)

Cn nữ thi sĩ Anh Thơ tc giả Bức Tranh Qu 1941- được độc giả hoan nghnh mến chuộng về những nt thơ tả miền qu Bắc Việt thời tiền chiến qua những đợt thời tiết bốn ma. Ring về ma h, b đ m tả như sau:

Trời trong biếc khng qua my gợn trắng,
Gi nồm nam lộng thổi cnh diều xa.
Hoa lựu nở đầy một vườn đỏ nắng.
Lũ bướm vng lơ đng lướt bay qua.
Trong thn vắng tiếng g xao xc gy,
Cc b gi đưa vng ht thiu thiu.
Những đĩ con ngồi buồn ln bắt chấy
Bn đn ruồi rạc nắng hết hơi ku.
Ngoi đ thẳm, khng người đi vắng vẻ,
Lũ chuồn chuồn giỡn nắng đuổi nhau bay,
Nhưng thỉnh thoảng tiếng nhạc đồng buồn tẻ
Của vi người cuỡi ngựa đến xua ngay



PHƯỢNG VỸ: HOA CỦA HOC TR!
Đối với lứa trẻ học sinh mới, hoa tượng trưng cho ma h khng cn l hoa lựu cổ điển m l hoa phượng m họ xưng tụng l hoa học trv dnh liền với ma h, khung cảnh học đường v ma thi cử.

Phượng đỏ đầy sn ngập cổng trường,
Ma thi em ngại với yu đương
Ve sầu rộn r mừng vo hạ,
Giy pht chia tay chốn học đường.
Hoa phượng l hoa của học tr,
p vo trang giấy những bng quơ,
Nỗi niềm rạo rực khng tn tuổi
Những vu vơ chẳng bến bờ.

( Hoa học tr Nguyễn văn Y)

Cy hoa phượng dn Bắc quen gọi l Soan ty, dn Nam l Điệp- c tn khoa học l Delonx regia được người Php di thực từ đảo Madagascar Phi chu sang trồng ở Việt Nam để thiết kế cc đ thị c lẽ vo đầu thế kỷ 20 nếu ta dựa vosự kiện tn Thống chế thực dn Gallini sau khi đnh dẹp Nam kỳ được điều qua chiếm cứ v cai trị xứ Madagascar ( 1896- 1905). Với mu đỏ chi nn tn Php cy phượng l Flamboyant, tn Anh l Flame of the Forest m tự điển Tu dịch l Phượng hong chi mộc chứ khng phải l ci tn Phượng vỹ m ta đon c lẽ l do đm học sinh Việt nam đặt ra. Ở Mỹ, hoa phượng trồng nhiều ở Florida m dn địa phương hằng năm mở đại hội hoa phượng như hội hoa anh đo nở ở thủ đ Washington. Ring đối với những cựu học sinh trường Nữ Trung học Đồng Khnh Huế, tn Phượng Vỹ được chọn lm ci tn chnh thức cho đon thể của họ. Ni chung đối với học sinh Việt Nam, phượng vỹ c một gi trị kỷ niệm tnh cảm lớn lao m khng hoa no c được. Nhớ thủa no, ngồi trong lớp, thong nghe một vi tiếng ve v nhn thấy vi cnh phượng trổ bng, họ lại rạo rực với niềm vui của một ma h mới . Trong cảnh tha hương hiện nay, những c cậu học sinh xưa nay nghĩ g?
Xưa cn cậu cậu c c đ,
Nay đ n n mệ mệ rồi!
Phải chăng họ lại giống chị Thanh Cầm trong bi thơ Huế của Ai? ( Tiếng Sng Hương Dallas 1990):

Huế của mnh, nay Huế của ai?
Thầy xưa, bạn cũ mất đi rồi!
Đi hng phượng vĩ hoa cn thắm
Như cht u hoi năm thng tri!


TM TNH MỘT THUỞ HOA NIN
Ring bản thn ti, vốn l cựu học sinh trường Quốc học Khải Định từng nằm chung khun vin trồng ton cy phượng với trường nữ Đồng Khnh nn học sinh hai trường đi học cng trn đại lộ L Lợi ở hữu ngạn sng Hương. Những gốc phượng gi bỗng trở thnh những chứng nhn cm nn của những mối tnh học sinh mang những vết dao si tnh vạch những tn tắt như thơ thầm lặng của Arvers. Tuổi thơ thường si tnh như nghịch ngợm. Trường nữ Đồng Khnh viết tắt l Đ. K đnh trống cho học sinh v lớp v bi học, cn trường nam Khải Định( viết tắt l K.Đ.) lại đnh chung. Nn với đầu c lếu lo chế biến của lũ học sinh, tiếng chung đnh nghe như cu hỏi: Muốn chi? Muốn chi? của pha nam, cn tiếng trống nghe như cu đp của phi nữ: Muốn chồng! Muốn chồng!.
Do đ, ti c vi ging thơ vớ vẩn Kỷ niệm tnh học tr sau để kết thc bi thi ca về ma h ny:

Cn nhớ năm m chuyện b con
Thương o gi Huế gt như son.
Những chiều tan học mưa tầm t,
Thừa Phủ đ ngang đợi ho don.
Ging Hương soi bng hai trường lớn,
Đường rộng đi về một lối chung.
Chung đổ trường anh lừng sương sớm
Trống bi trường em cnh phượng rung!
Muốn chi? thường ghẹo hồi chung hỏi!
Vọng đến tai nng, em gi xinh.
Muốn chồng! trống đnh vang từng chập.
Hổn hể thay lời em nhắn anh!
Chung trống m vang tuổi học tr
Tuổi hồng vui nghịch chẳng thm lo.
H v, sch p ton hoa phượng,
Lưu bt tm tnh nt đậm t!
Thư xanh nắn nt gi trong tập,
Ốt dột em no dm đp anh!
Gặp nhau liếc trộm nghing triền nn
Ci mặtcười duyn miệng nửa vnh.
Quốc Học anh ni dị một cy,
Lẽo đẽo theo em qu đỉa dai.
Ng lơ giả bộ , em cn trẽn
Trong bụng pht đầu cũng đ say.
..
Tha hương bỗng nhớ người yu cũ
Du dặt tơ lng như tiếng ru
Thời gian mặt nước Hương giang lặng
Cnh phượng năm m bến mịt mng.

( L văn Ln)

Ngoi nhn qu khứ, ti thấy những ma h đng ghi nhớ trong đời l những ma h của tuổi học sinh.
Cũng như thi sĩ tiền chiến Xun Tm (sanh 1916), mỗi lần Nghỉ h l mỗi lần ti thấy mang trong người một tri tim non đang sống trong thin đường hạ giới! Trong mắt ti chỉ thấy tất cả ma xun trong ma hạ! v:

Trong khoảnh khắc, sch, bi l giấy cũ,
Nhớ lm chi. Thầy mẹ đợi em trng.
Trn đường lng, huyết phượng nở thnh bng,
V vườn rộng nhiều tri cy ngon ngọt

( Nghỉ h Lời tim non của Xun Tm)

Thi nhớ lại để nhớ! Chứ ai trong đời lun tắm một ging sng, phải khng?

BS.L VĂN LN

Văn Ho & Phong Tục MacDinhChiReunion.net / Văn Ho & Phong Tục / H NHỚ! H THƯƠNG - Thầy P.Q.Hồng st Top

Your Reply Click this icon to move up to the quoted message

 

 ?
Only registered users are allowed to post here. Please, enter your username/password details upon posting a message, or register first.
 
  MacDinhChiReunion.net Powered by Forum Software miniBB ®